Администрацијата на Трамп планира да покрене најмалку 250 постапки за одземање на државјанство до октомври, значително засилувајќи ги напорите за одземање на статусот на луѓе кои се натурализирале во Соединетите Држави, потврди висок функционер на Министерството за правда. Овој потег е дел од пошироката, агресивна имиграциска политика на претседателот Доналд Трамп и открива како федералните агенции ги пренасочиле ресурсите за спроведување на таа агенда, пишува CNN.
За помалку од два месеци оваа година, Министерството за правда покрена 29 постапки за одземање на државјанство против Американци родени во странство кои ги обвинува за добивање американско државјанство преку измама.
Обвинителите се преоптоварени
Адвокатите активно разгледуваат дополнителни случаи, а темпото со кое се поднесуваат случаите веќе е далеку надминато од претходната година. За споредба, вкупно 166 вакви тужби се поднесени од 2008 до 12 јуни 2026 година, со годишен просек од помалку од 10, според податоците од Универзитетот Сиракјуз.
Зад сцената, Министерството за правда прераспредели адвокати за граѓански спорови од различни оддели, вклучувајќи ги и оние обвинети за истраги за измама, за да работат на случаи на одземање на државјанство. Предметите се препраќаат и до канцелариите на американските обвинители, од кои многу се веќе преоптоварени.
„Тоа е правна алатка што Конгресот ја има со децении“, изјави за CNN висок функционер на Министерството за правда, додавајќи дека случаите за одземање на државјанство треба да бидат приоритет „за да се заштити интегритетот на американското државјанство и да се обезбеди дека луѓето што живеат во оваа земја и ги уживаат придобивките од државјанството го прават тоа законски, и дека вистинските луѓе стекнуваат државјанство“.
Предметите што администрацијата на Трамп досега ги покренала вклучуваат луѓе обвинети за измама, сексуална злоупотреба на малолетници или изразување поддршка за тероризам пред или за време на процесот на натурализација.
Закана за националната безбедност
Федералната влада има овластување да гони ако некое лице дало лажни изјави релевантни за процесот или нелегално добило државјанство. Одземањето на државјанството не се однесува на оние родени во САД. Во изминатата деценија, речиси осум милиони луѓе станале натурализирани американски државјани.
Администрацијата ја сигнализираше својата намера да го направи одземањето на државјанството приоритет уште во меморандум од јуни 2025 година потпишан од помошникот државен обвинител Брет Шумате.
Во него, тој наведе 10 приоритетни категории, вклучувајќи лица кои претставуваат закана за националната безбедност, учесници во воени злосторства и оние кои извршиле измама или сериозни кривични дела што не ги откриле за време на процесот на натурализација.
Одделот за одземање на државјанство се состои од 12 адвокати кои работат на заостанатите предмети и добиваат нови од Министерството за внатрешна безбедност.
Министерството за правда ги прераспределува ресурсите
Поради големиот обем на работа, Министерството за правда ги пренасочува ресурсите од други канцеларии, вклучувајќи адвокати за граѓански измами и политички назначени лица. Канцелариите на американските адвокати, исто така, преземаат случаи и би можеле да покренат „неколку стотици други“ случаи.
Овие случаи се интензивни и долги, што е една од причините зошто претходните администрации главно се фокусираа на луѓе поврзани со воени злосторства и тероризам. На пример, администрацијата на Бајден започна вкупно 24 постапки во текот на четири години.
„Тие можеби ќе можат да го забрзаат процесот на покренување на овие случаи, но без разлика какви чекори ќе преземат пред да поднесат тужба, самиот судски процес сепак ќе биде огромна пречка за нивната цел да им одземат државјанство на голем број луѓе“, рече Стејси Јанг, која работела во Министерството за правда под повеќе администрации.
„Наоѓаме луѓе кои извршиле сериозна измама“
Одземањето на државјанството е ретко и може да се одлучи само во федерален суд. Историски гледано, САД одземале државјанство од различни причини, од лажење за датумот на пристигнување или брачниот статус до политички причини, како што беше случајот со пронацистичките германско-американци за време на Втората светска војна.
Адвокатите на Министерството за правда претходно се фокусираа на луѓе осудени за сериозни кривични дела, правејќи ги случаите појасни. Денес, сепак, некои адвокати чувствуваат зголемен притисок да го следат секој правно спорен случај, дури и наводна измама врз основа на начинот на кој се пополнуваат документите, изјавија извори за CNN.
Службеници на Министерството за правда велат дека агенцијата ги таргетира луѓето кои лажеле за нивната криминална историја или кривични дела што чекаат додека аплицирале за државјанство.
„Нема да трошиме ресурси на луѓе кои добиле казни за паркирање. Всушност, станува збор за пронаоѓање луѓе кои извршиле сериозна измама против САД, идентификување на тие лица и справување со нив што е можно побрзо“, рече високиот функционер.
Крајното решение е депортација
„Стекнувањето американско државјанство е привилегија и под непоколебливото водство на претседателот Трамп, ова Министерство за правда води политика на нулта толеранција кон злоупотреба на тој процес“, изјави во јуни вршителот на должноста државен обвинител Тод Бланш.
Доколку администрацијата успее во постапката, лицето се враќа на имиграцискиот статус што го имал пред да стекне државјанство, најчесто статус на постојан жител, но во зависност од причините, може да се соочи и со депортација.
Даниел Канструм, професор по право на Правниот факултет на Бостонскиот колеџ, забележа дека акцентот на администрацијата врз одземањето на државјанството е „потенцијално загрижувачки“, но не е алармантен во моментов, бидејќи случаите досега во голема мера одговараат на типот на случаи што ги воделе претходните администрации.
