Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека САД ќе испратат дополнителни 5.000 војници во Полска, само една недела откако Пентагон го откажа планираното распоредување на 4.000 војници во таа земја.
Трамп вчера напиша на својата социјална мрежа Truth Social дека одлуката се темели на добрите односи на САД со полскиот претседател Карол Навроцки, кого го поддржа на минатогодишните претседателски избори.
Позитивни реакции од Варшава и НАТО
Полскиот премиер Доналд Туск ја нарече најавата „добра вест“ за двете земји. „Им се заблагодарувам на сите вклучени во ова прашање - претседателот Навроцки, министрите, конгресмените и пријателите на Полска во САД - за нивната ефикасност и единство“, напиша Туск на платформата X.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, ја поздрави одлуката пред состанокот на министрите за надворешни работи во Шведска. Руте додаде дека патот на Европа кон помала зависност од САД ќе „продолжи“.
Контекстот на американската одлука
Минатата недела, Министерството за одбрана одеднаш го откажа распоредувањето на 4.000 војници во Полска, но американскиот министер за одбрана Пит Хегсет подоцна појасни дека станува збор за „привремено одложување“ и дека Вашингтон ќе продолжи да обезбедува „силно воено присуство“ во земјата. Не е познато дали новонајавените сили се дел од претходно планирано распоредување или нова операција.
Белата куќа во последните недели сигнализираше дека има намера да го намали вкупното ниво на војници во Европа како дел од својата политика „Америка на прво место“.
Рубио во Шведска: Трамп е разочаран од сојузниците
Се очекува американскиот државен секретар Марко Рубио да ги повика партнерите од НАТО за пофер распределба на товарот на состанокот во Хелсингборг во петок. Пред состанокот, во разговор со новинарите, тој се осврна на односите во рамките на Алијансата. „Претседателот е искрено разочаран од некои од нашите сојузници во НАТО и нивната реакција на нашите операции на Блискиот Исток“, рече Рубио.
Ако „земји како Шпанија одбиваат да ни дозволат да ја користиме таа база, тогаш зошто сте во НАТО? Тоа е многу валидно прашање“, рече Рубио. Тој додаде дека „другите земји во НАТО беа многу од помош“, иако не ги именуваше, но рече дека ситуацијата треба да се разгледа.
„Сепак, постојат и други области каде што продолжуваме да соработуваме“, додаде тој, наведувајќи ја најавата за војници во Полска како пример. „Сепак, САД очигледно сè уште имаат глобални обврски што мора да ги исполнат со распоредување на своите сили, а тоа постојано нè принудува да размислиме повторно каде ги распоредуваме - не станува збор за казна“.
Запрашан за непотврдени извештаи дека САД би можеле да го намалат бројот на достапни војници во случај на напад врз членка на НАТО, Рубио изјави за Би-Би-Си дека „некои од овие прашања“ ќе бидат дискутирани на самитот, повторувајќи дека Трамп е „многу вознемирен и разочаран“ од сојузниците.
Повлекување од Германија и несогласување со Берлин
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул, исто така, ја поздрави одлуката за испраќање повеќе војници во Полска. „Ова не е само за безбедноста на Полска, туку и за безбедноста на целата Алијанса, а со тоа и за нас. Значи, тоа е апсолутно во наш интерес“, им рече тој на новинарите.
Порано овој месец, САД објавија повлекување на 5.000 војници од Германија по спорот меѓу Трамп и германскиот канцелар Фридрих Мерц околу војната со Иран. Сè уште не е јасно дали дополнителните војници за Полска се дел од оние што се повлекуваат од Германија или се посебна единица.
Вадефул додаде во петокот дека Германија е во „континуирани разговори“ со САД за распоредување ракетни системи со долг дострел во Германија. „Ги повикуваме САД да се држат до своите претходни планови“, рече тој.
Американскиот воен контингент во Германија е убедливо најголем во Европа, со повеќе од 36.000 активни војници. За споредба, Италија има околу 12.000, а Обединетото Кралство има 10.000. Неколку републикански пратеници во САД ја критикуваа одлуката на Трамп да ги повлече војниците од Германија, тврдејќи дека тоа испраќа погрешна порака до Русија. Спорот меѓу Трамп и Мерц дојде откако германскиот канцелар посочи дека Иран ги „понижил“ САД за време на разговорите за прекин на конфликтот на Блискиот Исток. Трамп, исто така, ги критикуваше сојузниците во НАТО за нивната неподготвеност да извршат притисок врз Иран околу Ормутскиот теснец.
