На 107 годишна возраст, почина најстариот преживеан од Холокаустот, живееше во Израел

14.09.2026
vesnik-fb-blue
vesnik-twitter-blue
На 107 годишна возраст, почина најстариот преживеан од Холокаустот, живееше во Израел

Тој го посвети својот живот на реставрација на еврејските гробишта уништени за време на нацистичката окупација.

Видавски е роден во 1919 година во полскиот град Турек, второ од четири деца. Семејството се селело низ Полска сè додека не се населиле во Лоѓ во 1933 година. До 1936 година, тој водел текстилна компанија која шиела кошули и долна облека за полската армија.

Откако нацистите ја окупирале Полска во септември 1939 година, семејството Видавски успеало да купи стан во границите на гетото Лоѓ. 15 членови на семејството живееле таму заедно, сè до ликвидацијата на гетото на 29 август 1944 година. Во тој период, семејството сè уште се занимавало со трговија со текстил, а во својот дом во гетото воделе и народна кујна.

Три члена на семејството ја преживеале војната

По депортацијата во Аушвиц, неговите родители, Авраам и Леа, и неговиот најстар брат Габриел биле веднаш убиени. Неговиот помлад брат Хаим Моше починал во Бухенвалд, додека неговата сестра Јохевед била убиена во концентрациониот логор Штутхоф.

„Кога нашето семејство беше испратено во Аушвиц, со нас имаше еден чичко во вагонот за добиток. Го видовме крематориумот и чадот. Тој рече: „Јехуда, го гледаш ли тоа? Мора да е пекара“. Се што можевме да мислиме беше на леб“, раскажа Видавски во своето сведоштво за Јад Вашем.

„Го преживувам, не само секој ден, туку секој час; ги гледам сите пред моите очи“, рече Видавски, осврнувајќи се на убиените членови на неговото семејство.

Видавски и неговиот најмлад брат Јехошуа биле испратени на принудна работа во работниот логор Фридланд, каде што правеле крилја на авиони. И двајцата ја преживеале војната. Откако биле ослободени од Црвената армија, браќата се вратиле во Лоѓ, каде откриле дека, заедно со нивниот чичко, тие се единствените членови на семејството кои ја преживеале војната.

„Мојата одмазда кон нацистите е што изгубија“

Видавски основал нова текстилна фабрика, се оженил со Леа Добриш и учествувал во шверц на оружје за Иргун, паравоена организација која дејствувала во тогашната мандатирана Палестина пред воспоставувањето на Израел. Во 1950 година, тој се преселил во Израел, каде што водел неколку бизниси.

Во 1978 година, тој решил да се врати во Полска. Бил шокиран од состојбата на гробиштата таму додека се обидувал да го пронајде гробот на неговата баба. Потоа решил да пронајде, идентификува и реставрира илјадници гробови, вклучувајќи ги и оние на истакнати рабини.

Во интервју за порталот Ynet во 2019 година, Видавски рекол: „Мојата одмазда кон нацистите е што тие изгубија, а ние ја имаме Државата Израел. Ние сме слободни и силни и никој повеќе не може да нè уништи“.

Израелскиот претседател: Бев трогнат од неговата животна приказна

Израелскиот претседател Исак Херцог вчера се збогува со Видавски на социјалната мрежа X и се потсети на „привилегијата“ да биде домаќин пред три години.

„Бев трогнат од неговата животна приказна и неговата одлука да се врати во Полска години откако се пресели во Израел за да го пронајде гробот на неговата баба. Ова пребарување стана негова животна мисија; со децении, Јехуда работеше на пронаоѓање и реставрација на еврејските гробишта и гробови во Полска и помогна во идентификувањето на повеќе од 3.000 гробови“, напиша Херцог.

„Јехуда еднаш рече дека неговата одмазда врз нацистите е тоа што тие изгубија, а ние ја имаме Државата Израел. Всушност, неговиот живот беше величествено сведоштво за победата на животот, сеќавањето и обновата“, додаде тој.

© vesnik.com, правата за текстот се на редакцијата