Си Џинпинг денес влегува во Белата куќа на разговори со Доналд Трамп во момент кога на САД и Кина им остануваат помалку од седум недели да решат што ќе се случи со дел од привремено суспендираните царини и трговски ограничувања. Кинескиот претседател пристигна во САД во средата, а официјалната државна посета трае од 23 до 25 септември. Белата куќа потврди дека денес е предвидена церемонијата на пречек и разговорите меѓу двајцата претседатели.
Trump rolls out the red carpet for Xi Jinping. https://t.co/xxpvf7tZcV
— Clash Report (@clashreport) September 23, 2026
На масата се неколку прашања што директно влијаат врз светските синџири на снабдување: царините, кинескиот извоз на ретки минерали и магнети, американските ограничувања за напредна технологија и чипови, земјоделската трговија и вештачката интелигенција. Reuters наведува дека пазарите особено ќе следат дали ќе има продолжување или промена на трговските аранжмани што истекуваат на 10 ноември. Меѓу нив е суспензијата на американската дополнителна царина од 24 проценти за кинески производи и поврзаните кинески контрамерки. Кинеското Министерство за трговија потврдува дека до истиот датум се суспендирани и дел од претходно најавените извозни контроли. Тоа не значи дека на 10 ноември исчезнуваат сите други царини меѓу двете економии.
Ретките минерали се можеби најчувствителната економска точка. Кина контролира до 70 проценти од светското ископување ретки земни елементи, околу 85 проценти од капацитетите за нивно преработување и приближно 90 проценти од производството на легури и магнети, според податоци на AlixPartners што ги пренесува Reuters. Таквите магнети се вградуваат во електрични и класични автомобили, индустриски мотори, електроника, ветерни турбини, воздухопловна и медицинска опрема и низа високотехнолошки производи. Вашингтон бара посигурен пристап до овие материјали, додека Пекинг бара олеснување или дополнително одложување на американските технолошки ограничувања кон кинески компании.
ВИ влегува во преговорите
Вештачката интелигенција е нов елемент во денешните разговори. Американскиот министер за финансии Скот Бесент по подготвителните преговори со кинескиот вицепремиер Хе Лифенг соопшти дека Вашингтон предложил механизам преку кој двете држави би се известувале за сериозни инциденти со ВИ што можат да достигнат ниво на закана за националната безбедност. Според AP, идејата е да се зголеми транспарентноста меѓу двете најголеми сили во развојот на ВИ. Тоа засега е предлог и тема на разговор, а не постигнат договор. Истовремено, двете страни разговараат и за намалување на царините за одредени „нечувствителни“ производи, меѓу кои може да има земјоделски производи, стоки за широка потрошувачка, енергетски производи и медицинска опрема.
Економијата, сепак, не е единствената точка. Тајван останува едно од најчувствителните политички и безбедносни прашања. Според извори на Reuters запознаени со кинеската позиција, Си се очекува повторно да го отвори прашањето за американската продажба на оружје на Тајван. Американската администрација, пак, јавно не најави промена на долгогодишната американска политика кон островот. Затоа секое соопштение по средбата ќе треба внимателно да се чита за да се разликува дали станува збор за конкретна промена, политичка изјава или само продолжување на разговорите.
