Гувернерот на Централната банка на Иран, Абдолнасер Хемати, на состанокот на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во Бангкок во понеделник изјави дека тврдењата на САД дека економијата на Иран се урива се „илузии“, велејќи дека Техеран продолжува да се бори со растечкиот економски притисок.
Неговата изјава доаѓа во време кога Вашингтон го засилува притисокот врз Иран со ограничување на трговските и финансиските врски со остатокот од светот, додека иранската економија се соочува со слабеење на националната валута и екстремно висока инфлација.
Според Ројтерс, САД повторно воведоа блокада на иранските пристаништа во јули и ја започнаа операцијата „Економски аутсајдер“ на 24 август, со цел прекинување на преостанатите финансиски и трговски врски на Иран со светската економија.
Притисокот беше проширен и врз иранските авиокомпании во септември, дополнително ограничувајќи ги и зголемувајќи ги меѓународните врски на земјата.
Извозот на нафта под притисок, ријалот нагло ослабува
Размерот на проблемот е очигледен и во податоците за извозот на нафта, еден од клучните извори на приходи на Иран. Според платформата за енергетско разузнавање „Вортекс“, извозот на сурова нафта од Иран по море паднал на нула во текот на втората недела од септември. Пред тоа, во првите 14 дена од тој месец, просечниот извоз изнесувал околу 230.000 барели дневно, а според податоците, оваа ситуација траела до 5 октомври.
Во исто време, иранската валута, ријалот, изгубила речиси 35 проценти од својата вредност во однос на американскиот долар од јули, според податоците од платформата „Бонбаст“, која го следи девизниот курс на иранската валута.
Слабеењето на валутата дополнително ја комплицира економската состојба со тоа што го прави увозот поскап и го отежнува набавувањето стоки од странство, додека граѓаните ги трпат последиците од зголемувањето на цените.
Според Статистичкиот центар на Иран, годишната стапка на инфлација достигнала 73,6 проценти во септември, што укажува на сериозен притисок врз куповната моќ на населението.
Техеран се обидува да ја стабилизира валутата
Хемати рече дека приоритетите на Централната банка на Иран се ограничување на инфлацијата, стабилизирање на инфлациските очекувања, зачувување на финансиската стабилност и одржување на функционирањето на банкарските и платежните услуги.
Од особено значење, рече тој, е обезбедувањето девизи за увоз на лекови и основни производи, чија достапност е од клучно значење за населението.
На крајот на септември, Централната банка на Иран, исто така, започна програма за продажба до две милијарди долари преку државните банки, со цел да се поддржи вредноста на ријалот и да се намалат притисоците на девизниот пазар.
Иако иранските власти ги отфрлаат тврдењата дека економијата е во колапс, падот на извозот на нафта, слабеењето на валутата и високата инфлација покажуваат дека земјата се соочува со сериозни економски предизвици. Степенот до кој мерките на централната банка ќе успеат да ги ублажат последиците од американскиот притисок ќе зависи, меѓу другото, од понатамошниот развој на извозот, пристапот до девизи и способноста на Иран да одржува трговски врски со странски земји.
